Samen zorgen voor een gezonde, veilige werkplek. Dat staat centraal in de vernieuwde Arbowet die per 1 juli 2017 is ingegaan. Werkgevers en werknemers worden meer betrokken bij het voorkomen van ziekte en verzuim. Zo is het nu makkelijker om naar de bedrijfsarts te stappen en worden afspraken met een arbodienstverlener vastgelegd in een basiscontract.

“Als het gaat om het fit houden van werkend Nederland zijn werkgevers en werknemers gebaat bij duidelijke afspraken”, aldus het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Daarom is in de nieuwe Arbowet vastgelegd hoe invulling kan worden gegeven aan het arbobeleid door iedereen meer te laten samenwerken.

De invoering van het basiscontract is een van de belangrijkste punten van de nieuwe wet. Het basiscontract stelt vast welke preventie en arbozorg werkgevers moeten bieden en geeft arboprofessionals de ruimte om die zorg te verlenen. Zo worden heldere afspraken gemaakt over rechten en plichten van alle betrokkenen, bijvoorbeeld over een second opinion en de toegang tot de bedrijfsarts.

Spreekuur

Om te voorkomen dat mensen te laat aan de bel trekken, kunnen nu ook gezonde werknemers terecht bij de bedrijfsarts als ze vragen hebben over gezondheid in relatie tot het werk. Daarvoor hebben ze geen toestemming meer nodig van de werkgever. Ook als ze nergens last van hebben en niet verzuimen. Dat kan volgens het ministerie van SZW bijvoorbeeld met een open spreekuur. Nieuw is ook dat werknemers een second opinion kunnen aanvragen als ze twijfelen aan het advies van de bedrijfsarts. Verder moet er een klachtenprocedure zijn.

Preventie

Preventie krijgt in de nieuwe Arbowet nog meer gewicht. Wat kan een werkgever doen om te voorkomen dat personeel ziek wordt en uitvalt? Daarover moet de bedrijfsarts de werkgever adviseren. Ook staat in de nieuwe wet dat de bedrijfsarts adviseert bij de begeleiding van ziekteverzuim, in plaats van bijstand te verlenen. Zo wil de overheid benadrukken dat de bedrijfsarts een onafhankelijke rol heeft.

Om een gezonde werkplek te hebben, is het volgens de overheid belangrijk dat de bedrijfsarts het bedrijf beter leert kennen. Daarom moet de bedrijfsarts voortaan iedere werkplek kunnen bezoeken, om te kunnen zien hoe het is gesteld met arbeidsomstandigheden.

Het was al een taak van de bedrijfsarts om beroepsziekten te signaleren en te melden. In het basiscontract wordt nu vastgelegd dat de bedrijfsarts beroepsziekten ook moet kunnen melden aan het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, een landelijk kennisinstituut voor arboprofessionals.

Zeggenschap

Ook werknemers worden in de nieuwe wet meer betrokken bij het arbobeleid van hun bedrijf. Zo werkt de preventiemedewerker samen met de bedrijfsarts en externe deskundigen om de werkgever te adviseren. De werkvloer heeft nu zeggenschap over de invulling van de functie: de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging krijgt bij de benoeming van de preventiemedewerker een vinger in de pap. Ook kunnen ze nu overleggen met de arboprofessionals. “Werknemers en arbodeskundigen kunnen zo beter samenwerken”, aldus het ministerie van SZW. “Daardoor zijn ze goed betrokken bij het bedrijfsbeleid voor gezond en veilig werken.”

Handhaving

Om ervoor te zorgen dat iedereen zich aan de nieuwe regels houdt, verscherpt de inspectie SZW het toezicht en de handhaving. De instantie krijgt meer mogelijkheden om sancties op te leggen als de regels niet worden nageleefd. De nieuwe wet ging afgelopen zomer in met een overgangsperiode van een jaar. Alle nieuwe contracten moeten direct voldoen aan de wettelijke vereisten, bestaande contracten met arbodienstverleners kunnen tot 1 juli 2018 worden aangepast.

Meer weten?

HPHC bespreekt graag met u wat de wetswijziging concreet voor u betekent.

Meer informatie over de nieuwe Arbowet vindt u ook bij het ministerie van SZW, dat in een factsheet uiteenzet wat de belangrijkste wijzigingen in detail inhouden. In de digitale toolkit wordt antwoord gegeven op de meestgestelde vragen en zijn onder meer stappenplannen te vinden.

Hoofdpunten nieuwe Arbowet:

  • Basiscontract
  • Open spreekuur
  • Vrije toegang werkvloer
  • Second opinion
  • Adviesrol bedrijfsarts
  • Melden beroepsziekten
  • Klachtenprocedure
  • Duidelijkere rol preventiemedewerker
  • Grotere medewerkersbetrokkenheid
  • Toezicht en handhaving